Soạn văn 7
Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu - Nguyễn Ái Quốc

Soạn văn 7

Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu - Nguyễn Ái Quốc

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính
  • Bố cục: 3 đoạn
    • Đoạn 1 (Từ đầu … đến "Phan Bội Châu vẫn bị giam trong tù"): Lời hứa của Va-ren với Phan Bội Châu.
    • Đoạn 2 (Tiếp theo … đến "không hiểu Phan Bội Châu"): Những trò lố của Va-ren với cụ Phan Bội Châu.
    • Đoạn 3 (Còn lại): Thái độ của Phan Bội Châu.
  • Nội dung chính:
    • Tác phẩm khắc họa một cách rất sắc nét hai nhân vật với hai tính cách, đại diện cho hai lực lượng xã hội hoàn toàn đối lập nhau trên đất nước ta thời pháp thuộc: Va-ren là kẻ gian trá, lố bịch, đại diện cho thực dân Pháp phản động ở Đông Dương. Phan Bội Châu kiên cường, bất khuất, xứng đáng là bậc anh hùng, vị thiên sứ, đáng xả thân vì độc lập, tiêu biểu cho khí phách dân tộc Việt Nam.
Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Theo em, đây là một tác phẩm ghi chép sự thật hay là tưởng tượng hư cấu? Căn cứ vào đâu để kết luận.

  • Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu là một truyện ngắn có tính chất kí sự nhưng thực tế là hư cấu, do tác giả tưởng tượng và sáng tạo từ sự việc trước khi sang Đông Dương nhậm chức, Va-ren có tuyên bố sẽ quan tâm tới Phan Bội Châu.
Câu 2 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Đọc đoạn đầu tác phẩm và trả lời câu hỏi:

a) Va - ren đã hứa gì về vụ Phan Bội Châu?

b) Thực chất của lời hứa đó là gì? Cụm từ “nửa chính thức hứa” và câu hỏi của tác giả “giả thử cứ cho rằng [...] sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào và làm ra sao” có ý nghĩa gì trong việc bộc lộ thực chất lời hứa của Va-ren?

a) Trước khi sang Đông Dương, Va-ren đã hứa sẽ chăm sóc vụ Phan Bội Châu.

b)

  • Thực chất đó là một lời hứa dối trá nhằm trấn an công luận, trấn an nhân dân Việt Nam đang đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu.
  • Cụm từ “nửa chính thức hứa” và câu hỏi của tác giả “giả thử cứ cho rằng … sẽ chăm sóc vụ ấy vào lúc nào và ra làm sao” cho thấy thái độ châm biếm sâu cay để lật tẩy bộ mặt giả dối của Va-ren.
Câu 3 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Trong cảnh Va-ren đến Hà Nội để gặp Phan Bội Châu:

a) Số lượng lời văn dành cho việc khắc hoạ tính cách của từng nhân vật nhiều ít như thế nào? Sự nhiều ít đó thể hiện dụng ý nghệ thuật gì của tác giả khi khắc hoạ tính cách của từng nhận vật?

b) Qua những lời lẽ có tính chất độc thoại của Va-ren, trước Phan Bội Châu, động cơ, tính cách, bản chất của Va-ren đã hiện lên như thế nào?

c) Qua sự im lặng của Phạn Bội Châu và lời bình của tác giả, nhận xét về khí phách, tư thế của Phạn Bội Châu trước Va-ren.

a) Tác giả sử dụng số lượng lời văn lớn để khắc họa tính cách Va-ren. Còn với Phan Bội Châu sự im lặng là nét điển hình. Đây là một cách viết vừa tả vừa gợi, rất thâm thúy, sinh động và lí thú.

b) Những lời lẽ có tính độc thoại của Va-ren trước Phan Bội Châu thể hiện sự vuốt ve, dụ dỗ, bộc lộ tính cách nham hiểm, thâm độc.

c) Sự im lặng của Phan Bội Châu cùng lời bình của tác giả thể hiện sự phớt lờ, thái độ khinh bỉ và bản lĩnh của Phan Bội Châu trước kẻ thù.

Câu 4 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Theo em, ví thử truyện Những trò lố hay là Va-ren và Phạn Bội Châu dừng lại ở câu: “...chỉ là vì Phạn Bội Châu không hiểu Va-ren cũng như Va-ren không hiếu Phan Bội Châu” thì có được không? Nhưng ở đây lại có thêm đoạn kết, trong đó có chi tiết về lời quả quyết của anh lính dõng An Nam và chi tiết về lời đoán thêm của tác giả thì giá trị câu chuyện được nâng lên như thê nào?

  • Ý nghĩa của câu chuyện sẽ giảm đi rất nhiều nếu không có những lời bình vừa hóm hỉnh vừa sắc sảo của tác giả.
  • Lời bình tạo nên sự khách quan (do có thêm lời của nhân chứng), từ đó tính cách và thái độ của Phan Bội Châu cũng được tô đậm, tư thế được nâng cao hơn.
Câu 5 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Ngoài ra lại còn tái bút với lời quả quyết của nhân chứng thứ hai. Vậy giá trị của lời tái bút này là gì? Có điều gì thú vị trọng sự phối hợp giữa lời kết với lời tái bút?

  • Giá trị của lời tái bút: là hành động nhổ vào mặt Va-ren.
  • Phối hợp lời kết với lời tái bút tỏ rõ thái độ khinh bỉ kẻ thù. Cách dẫn chuyện hóm hỉnh, thú vị, làm tăng ý nghĩa.
Câu 6 Trang 94 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Sau những phân tích trên, em hãy nêu lên tính cách của hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu.

  • Tính cách Va-ren: Gian trá, lố bịch, đại diện cho thực dân Pháp phản động ở Đông Dương.
  • Tính cách Phan Bội Châu: kiên cường, bất khuất, xứng đáng là vị anh hùng xả thân vì nghĩa lớn, tiêu biểu cho khí phách dân tộc.
Hướng dẫn luyện tập
Hướng dẫn luyện tập
Câu 1 Trang 95 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Trong truyện, thái độ của tác giả đối với Phan Bội Châu như thế nào? Căn cứ vào đâu để biết điều đó?

  • Thái độ của tác giả với Phan Bội Châu: kính phục, ca ngợi sự kiên định, bất khuất, lòng yêu nước vĩ đại của nhà cách mạng.
  • Điều đó được thể hiện trong bài văn: “bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập, được hai mươi triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng”.
Câu 2 Trang 95 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Giải thích nghĩa cụm từ "những trò lố" trong nhan đề tác phẩm.

  • Cụm từ “những trò lố” trong nhan đề tác phẩm chính là có ý vạch trần những hành động lố lăng và bản chất xấu xa của Va-ren. Nó bóc trần những hành động giả tạo, kệch cỡm của tên toàn quyền.

{{lessonTitle}} Bình luận