Soạn văn 7
Liệt kê

Soạn văn 7

Liệt kê

Phần I - THẾ NÀO LÀ PHÉP LIỆT KÊ?
Phần I - THẾ NÀO LÀ PHÉP LIỆT KÊ?
Câu 1 Trang 104 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Cấu tạo và ý nghĩa của các bộ phận trong câu (in đậm) dưới đây có gì giống nhau?

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt. […]. Ngoài kia, tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch nghiêm trang lắm […]

(Phạm Duy Tốn)

  • Cấu tạo của các bộ phận in đậm: có mô hình cú pháp tương tự nhau.
  • Ý nghĩa của các bộ phận in đậm: cùng miêu tả những sự vật xa xỉ, đắt tiền.
Câu 2 Trang 105 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc tương tự bằng những kết cấu tương tự như trên có tác dụng gì?

  • Việc tác giả nêu ra hàng loạt sự việc tương tự bằng những kết cấu tương tự có tác dụng nhấn mạnh thói hưởng lạc, ích kỉ và thói vô trách nhiệm của tên quan huyện.
Phần II - CÁC KIỂU LIỆT KÊ
Phần II - CÁC KIỂU LIỆT KÊ
Câu 1 Trang 105 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Xét về cấu tạo, các phép liệt kê dưới đây có gì khác nhau?  

a) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập.

b) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy.

(Hồ Chí Minh)

  • Xét về cấu tạo, các phép liệt kê có khác nhau:
    • a) Liệt kê theo trình tự sự việc, không theo từng cặp.
    • b) Liệt kê theo từng cặp có quan hệ đi đôi trong nhận thức.
Câu 2 Trang 105 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Thử đảo thứ tự các bộ phận trong những phép liệt kê dưới đây rồi rút ra kết luận: Xét về ý nghĩa, các phép liệt kê ấy có gì khác nhau?

a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng.

(Thép Mới)

b) Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự hình thành và trưởng thành của xã hội Việt Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập thể lớn là dân tộc, quốc gia.

(Phạm Văn Đồng)

a) Có thể thay đổi trật tự các bộ phận liệt kê: nứa, trúc, tre, mai, vầu mà ý nghĩa không thay đổi.

b) Câu này không thay trật tự được vì các bộ phận liệt kê có sự tăng tiến về ý nghĩa.

Câu 3 Trang 105 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Từ việc giải hai bài tập trên, hãy trình bày kết quả phân loại phép liệt kê bằng sơ đồ hoặc bảng phân loại.

  • Theo cấu tạo: liệt kê từng cặp và liệt kê không từng cặp.
  • Theo ý nghĩa: liệt kê tăng tiến và liệt kê không tăng tiến.
Phần III - LUYỆN TẬP
Phần III - LUYỆN TẬP
Câu 1 Trang 106 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Trong bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, để chứng minh cho luận điểm “Yêu nước là một truyền thống quý báu của ta”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sử dụng phép liệt kê nêu ra nhiều dẫn chứng sinh động, giàu sức thuyết phục. Hãy chỉ ra những phép liệt kê ấy.

  • Hồ Chí Minh đã sử dụng phép liệt kê:
    • Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…
    • Sự đồng tâm nhất trí của mọi tầng lớp nhân dân đứng lên đánh Pháp:
      • Từ cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ.
      • Từ những kiều bào ở nước ngoài đến đồng bào vùng bị tạm chiếm.
      • Từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi.
Câu 2 Trang 106 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Tìm phép liệt kê trong đoạn trích sau đây:

a) Và đó cũng là lần đầu tiên trong đời mình, hai con mắt của ông Va-ren được thấy hiển hiện cái huyền diệu của một thành phố Đông Dương, dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm. Những cu li xe kéo xe tay phóng cật lực, đôi bàn chân trần giẫm lạch bạch trên mặt đường nóng bỏng; những quả dưa hấu bổ phanh đỏ lòm lòm; những xâu lạp xường lủng lẳng dưới mái hiên các hiệu cơm; cái rốn một chú khách trưng ra giữa trời; một viên quan uể oải bước qua, tay phe phẩy cái quạt, ngực đeo tấm Bắc Đẩu bội tinh hình chữ thập. Thật là lộn xộn! Thật là nhốn nháo!

(Nguyễn Ái Quốc)

b)

Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi, em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em, người con gái anh hùng!

(Tố Hữu)

a)

  • Dưới lòng đường, trên vỉa hè, trong cửa tiệm.
  • Những cu li xe kéo … những quả dưa hấu … những xâu lạp xường … cái rốn một chú khách … một viên quan uể oải…

b) điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung.

Câu 3 Trang 106 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Hãy đặt câu có sử dụng phép liệt kê để:

a) Tả một số hoạt động trên sân trường em trong giờ ra chơi.

b) Trình bày nội dung truyện ngắn Những trò lố Hay là Va-ren và Phan Bội Châu mà em vừa học.

c) Nói lên những cảm xúc của em về hình tượng nhà cách mạng Phan Bội Châu trong truyện ngắn Những trò lố Hay là Va-ren và Phan

a) Trên sân trường, các bạn đang chơi nhảy dây, đá cầu, kéo co, đuổi bắt,… rất vui vẻ.

b) Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu đã vạch trần bản chất xấu xa, đê tiện, hèn hạ của Varen; khắc họa hình ảnh người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu trong chốn ngục tù với tư thế ung dung, bình thản, luôn im lặng.

c) Qua truyện ngắn “Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu”, chúng ta thấy Phan Bội Châu là một người thật hiên ngang, bất khuất.

{{lessonTitle}} Bình luận