Soạn văn 7
Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận

Soạn văn 7

Bố cục và phương pháp lập luận trong bài văn nghị luận

Phần I - MỐI QUAN HỆ GIỮA BỐ CỤC VÀ LẬP LUẬN
Phần I - MỐI QUAN HỆ GIỮA BỐ CỤC VÀ LẬP LUẬN
Câu 1 Trang 30 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Đọc lại bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta. Xem sơ đồ dưới đây theo hàng ngang, hàng dọc và nhận xét về bố cục và cách lập luận, tức phương pháp xây dựng luận điểm ở trong bài.

(Gợi ý: Bài có mấy phần? Mỗi phần có mấy đoạn? Mỗi đoạn có những luận điểm nào? Hàng ngang (1) lập luận theo quan hệ nhân – quả, hàng ngang (3) lập luận theo quan hệ tổng – phân – hợp, hàng ngang (4) là suy luận tương đồng. Hàng dọc (1) suy luận tương đồng theo dòng thời gian.)

  • Bài văn có ba phần: mở bài (I), thân bài (II), kết bài (III).
  • Phần mở bài và kết bài có một đoạn văn, phần thân bài có hai đoạn.
  • Các luận điểm:
    • Luận điểm lớn xuất phát: Dân ta có lòng nồng nàn yêu nước (tác giả giải thích đó là một truyền thống quý báu, có vai trò giữ nước.)
    • Các luận điểm nhỏ:
      • Lòng yêu nước trong quá khứ (tác giả dẫn ra các ví dụ).
      • Lòng yêu nước trong hiện tại. Tác giả dẫn chứng bằng cách liệt kê các tầng lớp nhân dân (già, trẻ, gái, trai, miền xuôi, miền ngược).
    • Rút ra kết luận: Bổn phận của chúng ta ... làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đem ra thực hành vào công việc yêu nước kháng chiến.
Phần II - LUYỆN TẬP
Phần II - LUYỆN TẬP
Câu 1 Trang 32 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 2

Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi:
 
a) Bài văn nêu lên tư tưởng gì? Tư tưởng ấy thể hiện ở những luận điểm nào? Tìm những câu mang luận điểm.
b) Bài có bố cục mấy phần? Hãy cho biết cách lập luận được sử dụng ở trong bài.
(Gợi ý: Câu mở đầu đối lập nhiều người và ít ai là dùng phép lập luận gì? Câu chuyện Đơ Vanh-xi vẽ trứng đóng vai trò gì trong bài? Hãy chỉ ra đâu là nhân, đâu là quả trong lập luận ở đoạn Kết bài.) 

a)

  • Bài văn nêu tư tưởng luận điểm: học cơ bản mới có thể trở thành tài lớn.
  • Tư tuởng được thể hiện qua các luận điểm:
    • Ở đời có nhiều người đi học nhưng ít ai biết học cho thành tài.
    • Câu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh–xi cho người ta thấy chỉ ai chịu khó luyện tập động tác cơ bản thật tốt, thật tinh mới có tiền đồ.

b) Bài văn bố cục ba phần:

  • Mở bài: Dùng lốì lập luận đối chiếu so sánh để nêu luận điểm: ít ai biết học cho thành tài.
  • Thân bài: Kể lại câu chuyện danh họa Lê-ô-na đơ Vanh-xi vẽ trứng muốn nói đến cách học cơ bản thông qua một sự dạy dỗ có khoa học và sự kiên trì của thầy trò nhà danh họa.
  • Kết bài: Lập luận theo lốì nguyên nhân - kết quả:
    • Nhờ chịu khó học tập động tác cơ bản tốt nên mới có tiền đồ.
    • Nhờ những ông thầy lớn nên mới dạy học trò được những điều cơ bản nhất.
    • Chỉ có thầy giỏi mới tạo được trò giỏi.

{{lessonTitle}} Bình luận