Soạn văn 7
Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình

Soạn văn 7

Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính
  • Bài 1: Công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
  • Bài 2: Nỗi nhớ mẹ của người con gái lấy chồng xa quê.
  • Bài 3: Nỗi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà.
  • Bài 4: Tình cảm anh em.
Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Lời của từng bài ca dao là lời của ai nói với ai? Tại sao em khẳng định như vậy?

  • Bài ca dao 1: lời của người mẹ hát ru con.
  • Bài ca dao 2: lời của người con gái lấy chồng xa quê nói với mẹ.
  • Bài ca dao 3: lời của con cháu nói với ông bà.
  • Bài ca dao 4: lời của cha mẹ dặn dò con cái hoặc lời anh em tâm sự với nhau.

Em khẳng định như vậy là dựa vào nội dung của mỗi bài ca dao.

Câu 2 Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Tình cảm mà bài 1 muốn diễn tả là tình cảm gì? Hãy chỉ ra cái hay của ngôn ngữ, hình ảnh, âm điệu của bài ca dao này. Tìm những câu ca dao cũng nói đến công cha nghĩa mẹ tương tự như bài 1.

  • Tình cảm mà bài ca dao 1 muốn diễn tả là tình cảm của cha mẹ đối với con cái, nhắc nhở công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
  • Cái hay của bài ca dao:
    • Ví công lao của cha mẹ với các hình ảnh to lớn, vĩnh hằng: núi ngất trời, nước biển Đông.
    • Hình ảnh: cù lao chín chữ cụ thể hóa về công cha, nghĩa mẹ.
    • Ngôn ngữ: sử dụng từ láy “mênh mông”
    • Âm điệu: nhắn nhủ, tâm tình.
  • Những câu ca dao tương tự:
  • Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.

Ơn cha nặng lắm ai ơi

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang.

Câu 3 Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Bài 2 là tâm trạng người phụ nừ lấy chồng xa quê. Hãy nói rõ tâm trạng đó qua việc phân tích các hình ảnh thời gian, không gian, hành động và nỗi niềm của nhân vật.

  • Bài 2 là tâm trạng của người phụ nữ lấy chồng xa quê.
  • Phân tích tâm trạng:
    • Thời gian: "chiều chiều" - từ láy gợi buồn và thời gian tuần hoàn, lặp lại.
    • Không gian: "ngõ sau" - vắng lặng, không gian rộng, gợi sự cô đơn.
    • Hành động: “đứng”, “trông” hướng vọng, không yên lòng.
    • Nỗi niềm: “ruột đau chín chiều” nhớ thương cha mẹ, tê tái, đau buồn không giúp đỡ được cha mẹ.

⟹ Nỗi nhớ quê mẹ của người con gái được thể hiện da diết.

Câu 4 Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Bài ca dao 3 diễn tả nỗi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà. Tình cảm đó được diễn tả như thế nào? Cái hay của cách diễn tả đó.

Nỗi nhớ và sự kính yêu đối với ông bà được diễn tả trong bài 3:

  • Từ ngó lên thể hiện sự kính trọng của con cháu với ông bà.
  • Hình ảnh nuộc lạt mái nhà thể hiện sự gắn bó bền chặt của những người trong gia đình và công lao ông bà khó nhọc cần cù gây dựng cho con cháu.
  • Cách so sánh bao nhiêu ... bấy nhiêu đã cụ thể hóa nỗi nhớ công lao vốn rất trừu tượng.
Câu 5 Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Trong bài ca dao 4, tình cảm anh em thân thương được diễn tả như thế nào? Bài ca dao này nhắc nhở chúng ta điều gì?

  • Trong bài 4, tình cảm anh em thân thương được diễn tả thông qua:
    • Điệp từ "cùng chung - cùng thân": tính thiêng liêng, quan trọng.
    • So sánh: ví anh - em với tay – chân: phải biết gắn kết, nương tựa lẫn nhau thì gia đình mới êm ấm, hạnh phúc.
    • Cách dùng những từ ngữ mộc mạc, quen thuộc, dễ hiểu khi nói về sự gắn bó thân thiết của tình anh em.
  • Bài ca dao muốn nhắc nhở chúng ta: anh em phải hòa thuận, đoàn kết, thương yêu nhau để cha mẹ vui lòng,
Câu 6 Trang 36 SGK Ngữ Văn 7 - Tập 1

Những biện pháp nghệ thuật nào được cả bốn bài ca dao sử dụng?

Những biện pháp nghệ thuật được cả 4 bài sử dụng:

  • Thể thơ lục bát.
  • Cách ví von, so sánh.
  • Những hình ảnh gần gũi, quen thuộc trong đời sống hàng ngày.
  • Ngôn ngữ không theo hình thức đối đáp mà chỉ là lời nhắn nhủ, tâm tình.

{{lessonTitle}} Bình luận