Soạn văn 6
Lời văn, đoạn văn tự sự

Soạn văn 6

Lời văn, đoạn văn tự sự

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Phần I

LỜI VĂN, ĐOẠN VĂN TỰ SỰ

1. Lời văn giới thiệu nhân vật

  • Các câu văn đã giới thiệu tên, lai lịch, quan hệ, tính tình, tài năng của nhân vật:
    • Hùng Vương có một người con gái tên là Mị Nương.
    • Mị Nương đẹp và hiền dịu.
    • Sơn Tinh: ở núi Tản Viên.
    • Thủy Tinh: ở miền biển.
  • Câu văn giới thiệu trên đây thường dùng từ “là, có” và cụm từ “người ta gọi chàng là”.

2. Lời văn kể sự việc

  • Đoạn văn dùng những từ để kể hành động của nhân vật: đến sau, không lấy được vợ, nổi giận, đem quân đuổi theo, hô mưa, gọi gió, làm dông bão, dâng nước…
  • Các hành động được kể theo trình tự thời gian trước sau, nguyên nhân – kết quả. Hành động đấy mang lại kết quả: lụt lớn, thành Phong Châu như nổi lềnh bềnh trên một biển nước.
  • Lời kể trùng điệp (nước ngập… , nước ngập…, nước dâng…) tạo cho người đọc cảm giác là nước đang lên rất nhanh và lũ lụt như đang hiện ra trước mắt.

3. Đoạn văn

Mỗi đoạn văn biểu đạt ý chính:

  • Đoạn 1: Vua Hùng kén rể: “Vua cha yêu thương … một người chồng thật xứng đáng”.
  • Đoạn 2: Hai thần đến cầu hôn : “[…] cả hai đều xứng đáng làm rể vua Hùng”
  • Đoạn 3: Thủy Tinh đánh Sơn Tinh : “Thủy Tinh đến sau … cướp Mị Nương”.

→ Người ta gọi đó là câu chủ đề bởi vì câu đó diễn tả được ý chính của cả đoạn văn.

  • Để dẫn đến ý chính, người kể đã đưa ra một số ý phụ hoặc giải thích, chứng minh cho ý chính nổi bật lên.
  • Mối quan hệ giữa các câu rất chặt chẽ. Câu sau tiếp câu trước hoặc làm rõ ý câu trước, hoặc nối tiếp hành động, nêu kết quả của hành động.

* Viết đoạn văn : “Tuệ Tĩnh thấy ai có bệnh nặng lo cho trước, không kể người đó có địa vị như thế nào, giàu hay nghèo.”

Tuệ Tĩnh là một danh y có tâm và đức ở đời Trần – thầy thuốc chuyên cứu giúp người bệnh không kể giàu nghèo. Một hôm, ông chuẩn bị theo con nhà quý tộc vào tư dinh để xem bệnh thì bất ngờ có hai vợ chồng người nông dân khiêng đứa con bị gãy đùi đến xin ông chạy chữa. Đứng trước tình thế cấp bách, danh y Tuệ Tĩnh đã chọn chữa cho đứa bé bị gãy đùi. Sau đó, mới đến chữa cho nhà quý tộc.

Phần II

LUYỆN TẬP

Câu 1 Trang 60 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 1

Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:
a. Thế là Sọ Dừa đến ở nhà phú ông. Cậu chăn bò rất giỏi. Hằng ngày, Sọ Dừa lăn sau đàn bò ra đồng, tối đến lại lăn sau đàn bò về chuồng. Ngày nắng cũng như ngày mưa, bò con nào con nấy bụng no căng. Phú ông mừng lắm.
b. Ngày mùa, tôi tớ ra đồng làm cả, phú ông có ba cô con gái thay phiên nhau đưa cơm cho Sọ Dừa. Hai cô chị ác nghiệt, kiêu kì, thường hắt hủi Sọ Dừa; còn có cô em út hiền lành, tính hay thương người, đối đãi với Sọ Dừa rất tử tế.

(Sọ Dừa)

c. Cô không đẹp, chỉ xinh thôi. Và tính cô cũng như tuổi cô còn trẻ con lắm. Thấy khách hàng nói một câu bông đùa, cô đã tưởng người ta chòng ghẹo minh, díu đôi lông mày lại và ngoe nguẩy cái mình. Khách trông thấy chí cười. Nhưng cô cũng không giận ai lâu, chỉ một lát cô lại vui tính ngay.

(Thạch Lam, Hàng nước cô Dần)

Câu hỏi: Mỗi đoạn vàn trên kể về điều gì? Hãy gạch dưới câu chủ đề có ý quan trọng nhất của mỗi đoạn văn. Các câu văn triển khai chủ đề ấy theo thứ tự nào?

a) Sọ Dừa làm thuê cho nhà phú ông.

  • Câu chủ đề: “Cậu chăn bò rất giỏi”.
  • Mạch lạc của đoạn văn:
    • Câu 1: Hành động bắt đầu.
    • Câu 2: Nhận xét chung về hành động.
    • Câu 3, 4: Hành động cụ thể.
    • Câu 5: Kết quả của hành động.

b) Thái độ của các con gái phú ông đối với Sọ Dừa:

  • Câu chủ đề: “Hai cô chị ác nghiệt … rất tử tế”
  • Giữa hai câu là hành động nối tiếp và ngày càng cụ thể.

c) Tính nết cô Dần:

  • Câu chủ đề: “Và tính cô cũng như tuổi cô còn trẻ con lắm”.
  • Mạch lạc của đoạn:
    • Câu 1, 2 quan hệ nối tiếp.
    • Câu 3, 4 thể hiện sự đối xứng, ngang bằng.
    • Câu 4, 5 đối xứng.

⟹ Các câu giải thích, làm sáng rõ cho câu chủ đề.

Câu 2 Trang 60 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 1

Đọc hai câu văn sau, theo em, câu nào đúng câu nào sai, vì sao?
a. Người gác rừng cười ngựa, lao vào bóng chiều, nhảy lên lưng ngựa, đóng chắc chiếc yên ngựa.
b. Người gác rừng đóng chắc chiếc yên ngựa, nhảy lên lưng ngựa, rồi lao vào bóng chiều.

  • Câu (a) sai vì không không thể cưỡi ngựa rồi mới nhảy lên lưng ngựa được → điều vô lí.
  • Câu (b) đúng vì rất mạch lạc.
Câu 3 Trang 60 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 1

Hãy viết lời kể giới thiệu các nhân vật: Thánh Gióng, Lạc Long Quân, Âu Cơ, Tuệ Tĩnh.

  • Thánh Gióng là vị anh hùng chiến thắng giặc ngoại xâm đầu tiên của dân tộc ta.
  • Lạc Long Quân là vị thần giúp dân diệt trừ yêu quái và dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi.
  • Âu Cơ là vợ của Lạc Long Quân – một người con gái xinh đẹp tuyệt trần.
  • Tuệ Tĩnh là một danh y lỗi lạc ở đời Trần.
Câu 4 Trang 60 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 1

Viết đoạn văn kể chuyện Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt xông trận, ngựa phun lửa giết giặc Ân và đoạn kể chuyện Thánh Gióng khi roi sắt gãy, nhổ tre đằng ngà tiếp tục đánh đuổi quân giặc.

Thánh Gióng là một người anh hùng mang trong mình sức mạnh của cả cộng đồng trong thời kì đấu tranh chống giặc ngoại xâm. Thánh Gióng đã có mặt đúng lúc để cứu nước khi bị lâm nguy, dẹp tan giặc Ân. Ngựa của Thánh Gióng phun ra lửa, roi sắt quật tan quân thù. Đến khi roi sắt gãy thì nhổ tre đánh giặc. Nước Việt ta thật tự hào khi có một người như Gióng - chiến đấu bằng cả những thứ vũ khí thô sơ và cỏ cây ven đường để đem lại hòa bình cho Tổ quốc.

{{lessonTitle}} Bình luận