Soạn văn 6
Lao xao - Duy Khán

Soạn văn 6

Lao xao - Duy Khán

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính
  • Bố cục: 2 phần
    • Đoạn 1 (Từ đầu … đến "râm ran"): Cảnh làng quê lúc chớm hè.
    • Đoạn 2 (Còn lại): Thế giới các loài chim.
  • Nội dung chính: Bằng sự quan sát tinh tường, vốn hiểu biết phong phú và tình cảm yêu mến cảnh sắc quê hương, tác giả đã vẽ nên những bức tranh cụ thể, sinh động, nhiều màu sắc về thế giới các loài chim ở đồng quê.
Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 113 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 2

Đọc bài văn Lao xao (Duy Khán) và trả lời các câu hỏi:

a) Thống kê theo trình tự tên của các loài chim được nói đến.

b) Tìm xem các loài chim có được sắp xếp theo từng nhóm loài gần nhau hay không?

c) Tìm hiểu cách dẫn dắt lời kể, cách tả, cách xâu chuỗi hình ảnh, chi tiết.

a) Trình tự tên các loài chim được nói đến: Bồ các, chim ri, sáo sậu, sáo đen, tu hú, bìm bịp, diều hâu, quạ đen, quạ khoang, chim cắt, chèo bẻo.

b) Các loài chim được sắp xếp theo từng nhóm loài gần nhau:

  • Bồ các, chim ri, sáo sậu, sáo đen, tu hú.
  • Chim ngói, nhạn, bìm bịp.
  • Diều hâu, chèo bẻo, quạ đen, quạ khoang, cắt.

c) Cách dẫn dắt lời kể, cách tả, cách xâu chuỗi:

  • Lời kể rất tự nhiên.
  • Cách tả mỗi con vật đều độc đáo, có đặc trưng cho mỗi hoạt động của loài. Ngoài ra, tác giả còn sử dụng phép nhân hóa làm cho thế giới loài chim như thế giới con người.
  • Cách xâu chuỗi các hình ảnh, chi tiết hợp lí và bất ngờ.
Câu 2 Trang 113 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 2

Nhận xét nghệ thuật miêu tả các loài chim. Cụ thể là:

a) Chúng được miêu tả về những phương diện nào và mỗi loài được miêu tả kĩ ở điểm gì? (hình dạng, màu sắc, tiếng kêu hoặc hót, hoạt động và đặc tính).

b) Kết hợp tả và kể như thế nào? Tìm những dẫn chứng cho thấy các loài chim được tả trong môi trường sinh sống, hoạt động của chúng và trong mối quan hệ giữa các loài.

c) Nhận xét về tài quan sát và tình cảm của tác giả với thiên nhiên, làng quê qua việc miêu tả các loài chim.

a) Cách miêu tả các loài chim:

  • Bồ các kêu váng lên, sáo hót vui, nhạn kêu “chéc chéc”, bìm bịp kêu “bịp bịp”, chèo bẻo kêu “chè cheo chét”.
  • Diều hâu có cái mũi khoằm, chèo bẻo thức suốt đêm ngày mùa, quạ đen, quạ khoang lia lia láu láu, chim cắt cánh nhọn...

b) Sự kết hợp xen kẽ kể và tả :

  • Tả: chim cắt cánh nhọn như dao bâu chọc tiết lợn...
  • Kể: hai con chèo bẻo đang bay, một con cắt vụt lao ra...

c) Nhận xét: Tác giả quan sát rất tỉ mỉ về các loài chim và thể hiện được rất rõ tình cảm yêu mến gắn bó với thiên nhiên làng quê. Đặc biệt, nhà văn vẫn giữ được nét hồn nhiên của tuổi thơ khi kể và tả về thế giới các loài chim ở làng quê.

Câu 3 Trang 113 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 2

Trong bài có sử dụng nhiều chất liệu văn hoá dân gian như thành ngữ, đồng dao, kể chuyện. Hãy tìm các dẫn chứng.
Cách cảm nhận đậm chất dân gian về các loài chim trong bài tạo nên nét đặc sắc gì và có điều gì chưa xác đáng?

  • Những yếu tố văn hóa dân gian:
    • Đồng dao: Bồ các là bác chim ri. Chim ri là dì sáo sậu…
    • Thành ngữ: Dây mơ, rễ má; Kẻ cắp gặp bà già;…
    • Truyện cổ tích: Sự tích chim bìm bịp, Sự tích chim chèo bẻo.
  • Nhận xét: Chất văn hóa dân gian thấm đượm trong cái nhìn và cảm xúc của nhà văn về các loài chim và cuộc sống ở làng quê. Tuy vậy vẫn có điều chưa xác đáng là tạo nên một cách nhìn mang tính định kiến về loài chim “ác”.
Câu 4 Trang 113 SGK Ngữ Văn 6 - Tập 2

Bài văn đã cho em những hiểu biết gì mới và những tình cảm như thế nào về thiên nhiên, làng quê qua hình ảnh các loài chim?

  • Bài văn đã cho em hiểu biết thêm về các loài chim và hoạt động kiếm ăn, cuộc sống thường ngày của chúng. Ngoài ra, bằng tình cảm yêu mến cảnh sắc quê hương, tác giả đã cho chúng ta thấy được bức tranh cụ thể, sinh động, nhiều màu sắc ở làng quê.

{{lessonTitle}} Bình luận