Soạn văn 9
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Soạn văn 9

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Phần I

TÌM HIỂU VIỆC SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

1. Ôn tập văn bản thuyết minh

Trả lời câu hỏi (trang 12 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

  • Tính chất của văn bản thuyết minh: khách quan, xác thực, hữu ích.
  • Mục đích: cung cấp tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân của các sự vật và hiện tượng trong tự nhiên, xã hội.
  • Phương pháp thuyết minh thường dùng: nêu định nghĩa, giải thích; liệt kê; nêu ví dụ; so sánh, ...

2. Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

Trả lời câu hỏi (trang 12 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

  • Đối tượng thuyết minh: Sự kì lạ của Đá và Nước ở Hạ Long.
  • Văn bản đã cung cấp những tri thức khách quan về đối tượng.
  • Phương pháp thuyết minh được sử dụng: nêu định nghĩa, giải thích, liệt kê.
  • Để cho sinh động, tác giả còn sử dụng những biện pháp nghệ thuật: tưởng tượng, liên tưởng; nhân hóa.
Phần II

LUYỆN TẬP

Câu 1 Trang 14 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Đọc văn bản Ngọc Hoàng xử tội ruồi xanh và trả lời các câu hỏi:
a. Văn bản có tính chất thuyết minh không? Tính chất ấy thể hiện ở những điểm nào? Những phương pháp thuyết minh nào đã được sử dụng?
b. Văn bản thuyết minh này có nét gì đặc biệt? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
c. Các biện pháp nghệ thuật ở đây có tác dụng gây hứng thú và làm nổi bật nội dung cần thuyết minh hay không?

a. Văn bản trên có tính thuyết minh.

  • Tính chất thuyết minh được thể hiện ở việc giới thiệu về loài ruồi rất có hệ thống: tính chất chung về họ, giống, loài; tập tính sinh sống; cung cấp những kiến thức đáng tin cậy về loài ruồi.
  • Những phương pháp thuyết minh được sử dụng trong văn bản: định nghĩa, phân loại, nêu số liệu, liệt kê.

b.

  • Nét đặc biệt
    • Hình thức: giống như văn bản tường thuật một phiên toà.
    • Nội dung: giống như câu chuyện kể về loài ruồi.
  • Những biện pháp nghệ thuật: nhân hoá, liệt kê.

c. Tác dụng: gây hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi, vừa là truyện vui vừa học thêm tri thức.

Câu 2 Trang 15 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Đọc đoạn văn sau và nêu nhận xét về biện pháp nghệ thuật được sử dụng để thuyết minh:

Bà tôi thường kể cho tôi nghe rằng chim cú kêu là có ma tới. Tôi hỏi vì sao thì bà giải thích: "Thế cháu không nghe tiếng cú kêu thường vọng từ bãi tha ma đến hay sao?". Sau này học môn Sinh học tôi mđi biết là không phải như vậy. Chim cú là loài chim ăn thịt, thường ăn thịt lũ chuột đồng, kẻ phá hoại mùa màng. Chim cú là giống vật có lợi, là bạn của nhà nông. Sở dĩ chim cú thường lui tới bãi tha ma là vì ở đó có lũ chuột đồng đào hang. Bây giờ mỗi lần nghe tiếng chim cú, tôi chẳng những không sợ mà còn vui vì biết rằng người bạn của nhà nông đang hoạt động.

  • Biện pháp nghệ thuật được sử dụng là: kể chuyện.
  • Đoạn văn thuyết minh chim cú gắn với hồi ức tuổi thơ, với nhận thức mê tín từ thuở bé. Tri thức khoa học đã đẩy lùi sự ngộ nhận ngây thơ ấy.

{{lessonTitle}} Bình luận