Soạn văn 9
Chị em Thúy Kiều (Truyện Kiều) - Nguyễn Du

Soạn văn 9

Chị em Thúy Kiều (Truyện Kiều) - Nguyễn Du

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Hãy tìm hiểu kết cấu của đoạn thơ và nhận xét kết cấu ấy có liên quan như thế nào với trình tự miêu tả nhân vật của tác giả.

  • Kết cấu đoạn thơ:
    • Bốn câu đầu: giới thiệu chị em Thúy Kiều
    • Bốn câu tiếp: nhan sắc Thúy Vân
    • Mười hai câu tiếp: nhan sắc và tài năng của Thúy Kiều
    • Bốn câu cuối: cuộc sống của hai chị em Kiều
  • Kết cấu này có liên quan đến trình tự miêu tả nhân vật:
    • Tác giả giới thiệu Thúy Vân trước, sau đó giới thiệu Thúy Kiều.
    • Tác giả đã cố ý đảo trật tự: nhân vật trung tâm, quan trọng hơn thì Nguyễn Du dành để giới thiệu sau, với số câu nhiều hơn.
Câu 2 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Những hình tượng nghệ thuật nào mang tính ước lệ khi gợi tả vẻ đẹp của Thuý Vân? Qua những hình tượng ấy, em cảm nhận Thuý Vân có nét riêng về nhan sắc và tính cách như thế nào?

  • Những hình tượng nghệ thuật gợi vẻ đẹp của Thúy Vân: trăng, hoa, ngọc, mây và tuyết.
  • Vẻ đẹp của Thúy Vân phúc hậu, đoan trang, quý phái.
  • Vẻ đẹp ấy mang tính cách và như dự báo trước số phận: vẻ đẹp của Thúy Vân gợi ra sự hòa hợp, thân thiện với xung quanh: mây thua, tuyết nhường → Số phận của nàng sẽ bình lặng, suôn sẻ.
Câu 3 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Khi gợi tả nhan sắc của Thuý Kiều, tác giả cũng sử dụng hình tượng nghệ thuật mang tính ước lệ, theo em, có những điểm nào giống và khác so với tả Thuý Vân?

  • Gợi tả vẻ đẹp của Kiều, tác giả dùng những hình tượng nghệ thuật ước lệ:
    • “Thu thủy” (nước mùa thu), “xuân sơn” (núi mùa xuân), hoa, liễu
    • Nguyễn Du tập trung gợi tả vẻ đẹp của đôi mắt: hình ảnh ước lệ “làn thu thủy” – làn nước mùa thu dợn sóng gợi lên thật sống động vẻ đẹp của đôi mắt trong sáng, long lanh,…
    • Còn hình ảnh ước lệ “nét xuân sơn” – nét núi mùa xuân lại gợi lên đôi lông mày thanh tú trên gương mặt trẻ trung.
  • Chân dung Thúy Kiều cũng là chân dung mang tính cách, số phận: vẻ đẹp của Kiều làm cho tạo hóa phải ghét ghen, đố kị → dự cảm một số phận éo le, đau khổ, truân chuyên.
  • Nguyễn Du đã sử dụng thủ pháp nghệ thuật đòn bẩy, miêu tả Thúy Vân trước để làm nổi bật chân dung Thúy Kiều. Nguyễn Du chỉ dành bốn câu thơ để gợi tả Vân, trong khi đó dành tới mười hai câu thơ để cực tả vẻ đẹp của Kiều. Vẻ đẹp của Vân chủ yếu là ngoại hình, còn vẻ đẹp của Kiều là cả nhan sắc, tài năng, tâm hồn.
Câu 4 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Bên cạnh vẻ đẹp về hình thức, tác giả còn nhấn mạnh những vẻ đẹp nào ở Thuý Kiều? Những vẻ đẹp ấy cho thấy Thuý Kiều là người như thế nào?

Tác giả nhấn mạnh vẻ đẹp về tài năng, về tâm hồn của Thúy Kiều:

  • Tài của Kiều đạt tới mức lí tưởng theo quan niệm thẩm mĩ phong kiến, gồm đủ cả cầm (đàn), kì (cờ), thi (thơ), họa (vẽ).
  • Tài đàn của nàng đã là sở trường, năng khiếu (nghề riêng), vượt lên trên mọi người (ăn đứt). Cực tả cái tài của Kiều cũng là để ngợi ca cái tâm đặc biệt của nàng. Cung đàn “Bạc mệnh” mà Kiều tự sáng tác chính là ghi lại tiếng lòng của một trái tim đa sầu, đa cảm.
Câu 5 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Người ta thường nói: sắc đẹp của Thuý Vân “Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da”, còn sắc đẹp của Thuý Kiều “Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh” là sự dự báo số phận của hai người. Theo em có đúng không? Tại sao lại như vậy

Khi miêu tả, Nguyễn Du đã dự báo số phận của hai người:

  • Vẻ đẹp của Thúy Vân là một vẻ đẹp hiền lành chính vì vậy mà “mây thua, tuyết nhường” → cuộc đời bình yên, suôn sẻ.
  • Vẻ đẹp của Thúy Kiều làm cho “nghiêng nước, nghiêng thành”, “hoa ghen, liễn hờn” → cuộc đời nhiều sóng gió.
Câu 6 Trang 83 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 1

Trong hai bức chân dung Thuý Vân và Thuý Kiều, em thấy bức chân dung nào nổi bật hơn, vì sao?

  • Nguyễn Du đã tập trung cho bức chân dung của Thúy Kiều (vì nàng là nhân vật chính): số câu dành cho Thúy Vân là 4, trong khi số câu dành cho Thúy Kiều là 16. Thúy Vân cũng được nói đến là có sắc, có tài, nhưng Nguyễn Du dành nhiều câu thơ để tả về tài năng của Thúy Kiều.
  • Nói về ấn tượng thì chân dung của Thúy Kiều gây ấn tượng mạnh hơn về sắc, về tài, về tình. Nhưng về hình dáng bên ngoài thì bức chân dung của Thúy Vân cụ thể hơn, giúp người đọc hình dung ra nhân vật rõ nét hơn.

{{lessonTitle}} Bình luận