Soạn văn 9
Con cò - Chế Lan Viên

Soạn văn 9

Con cò - Chế Lan Viên

Nội dung chính
Nội dung chính

Nội dung chính: Khai thác hình tượng con cò trong những câu hát, lời ru, bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa của lời ru trong cuộc đời mỗi người.

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Bài thơ phát triển từ một hình tượng bao trùm là hình tượng con cò trong những câu hát ru. Qua hình tượng con cò, tác giả nhằm nói về điều gì?

Tác giả khai khai thác hình ảnh con cò là biểu trưng cho tấm lòng của mẹ và những lời hát ru.

Câu 2 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Bài thơ được tác giả chia làm ba đoạn. Nội dung chính của mỗi đoạn là gì? Ý nghĩa biểu tượng của hình tượng con cò được bổ sung biến đổi như thé nào qua các đoạn thơ?

  • Bài thơ được chia làm ba đoạn:
    • Đoạn 1: Hình ảnh con cò trong những câu ca dao đến với em bé qua những lời ru của mẹ.
    • Đoạn 2: Hình ảnh con cò theo em nhỏ trên suốt chặng đường đời.
    • Đoạn 3: Từ hình ảnh con cò, suy ngẫm và triết lí về ý nghĩa của lời ru và lòng mẹ đối với cuộc đời của mỗi con người.
  • Qua bố cục, hình tượng con cò phát triển từ trong lời ru thơ ấu, rồi theo dấu trên những chặng đường đời, cuối cùng khơi nguồn cho những triết lí sâu xa về lòng mẹ và lời ru.
Câu 3 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Trong đoạn đầu của bài thơ, những câu ca dao nào được sử dụng? Nhận xét về cách vận dụng

Những câu ca dao đã được vận dụng:

Con cò bay lả, bay la,

Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng.

Con cò bay lả, bay la,

Bay từ cửa phủ bay về Đồng Đăng.

Con cò mà đi ăn đêm,

Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao.

Ông ơi ông vớt tôi nao,

Tôi có lòng nào, ông hãy xáo măng.

→ Tác giả không đưa cả câu ca dao vào thơ mà chỉ lấy một vài từ, cụm từ. Đây là sự vận dụng ca dao một cách độc đáo, sáng tạo.

Câu 4 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Ở bài thơ này có những câu thơ mang tính khái quát. Ví dụ:

"Con dù lớn vẫn là con của mẹ Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con." "Một con cò thôi Con cò mẹ hát Cũng là cuộc đời Vỗ cánh qua nôi" Em hiểu như thế nào về những vần thơ trên?

Con dù lớn vẫn là con của mẹ,

Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con.

→ Khái quát một quy luật tình cảm ý nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc - Tình mẹ.

Một con cò thôi,

Con cò mẹ hát

Cũng là cuộc đời
Vỗ cánh qua nôi.

→ Con cò là hình ảnh cuộc đời vỗ cánh qua nôi, là cuộc đời mẹ và cũng là cuộc đời bao bà mẹ thương con.

Câu 5 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Nhận xét về thể thơ, nhịp điệu, giọng điệu của bài thơ.Các yếu tố này có tác dụng như thế nào trong việc thể hiện tư tưởng tình cảm, cảm xúc của bài thơ?

  • Thể thơ : tự do.
  • Giọng điệu : triết lí.
  • Nhịp điệu : bắt vần, âm hưởng như lời hát ru.

→ Dễ dàng thể hiện những biến đổi tư tưởng, cảm xúc.

Hướng dẫn luyện tập
Hướng dẫn luyện tập
Câu 1 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Bài thơ phát triển từ một hình tượng bao trùm là hình tượng con cò trong những câu hát ru. Qua hình tượng con cò, tác giả nhằm nói về điều gì?

Bài thơ phát triển từ hình tượng con cò trong những câu hát ru. Chế Lan Viên chỉ khai thác hình ảnh con cò là biểu tượng cho tấm lòng của mẹ và những lời hát ru.

Câu 2 Trang 48 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Bài thơ được tác giả chia làm ba đoạn. Nội dung chính của mỗi đoạn là gì? Ý nghĩa biểu tượng của hình tượng con cò được bổ sung, biến đổi như thế nào qua các đoạn thơ?

Điệp ngữ “dù”, “vẫn” như lời khẳng định cho tình mẫu tử bền chặt, sắt son. Có gì cao hơn núi, có gì sâu hơn biển và có gì bao la bằng lòng mẹ thương con. Dù trong hoàn cảnh nào, giàu có hay khốn khó, người mẹ thành thị hay nông thôn thì vẫn đều thương con rất mực. cho dù khoảng cách địa lí là gần hay xa, không gian ấy có cách trở hay con có thể đi xa mẹ, đến chân trời góc biển của mọi miẽn Tổ quốc thì mẹ vẫn luôn dõi theo con như một quy luật bất biến. Khi khôn lớn, dù con là vĩ nhân hay người bình thường nhưng con vẫn mãi là đứa cọn bé bỏng của mẹ mà thôi:

Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Hết đời lòng mẹ vẫn theo con.

Tình mẹ đi qua mọi ranh giới của không gian và băng qua thử thách của thời gian “đi hết đời”. Mẹ đã dành cho con thơ tất cả, cánh tay dịu hiền, lời ru cầu hát êm đềm theo nhịp võng và cả cuộc đời của mẹ.

{{lessonTitle}} Bình luận