Soạn văn 9
Phép phân tích và tổng hợp

Soạn văn 9

Phép phân tích và tổng hợp

PHẦN I - TÌM HIỂU PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
PHẦN I - TÌM HIỂU PHÉP LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ TỔNG HỢP
Câu 1 Trang 10 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi.

 TRANG PHỤC      

Không kể trên đường tuần tra, nơi rừng rậm hay suối sâu,… phải cởi giày ra đi chân đất, thông thường trong doanh trại hay nơi công cộng, có lẽ không ai mặc quần áo chỉnh tề mà lại đi chân đất, hoặc đi giày có bít tất đầy đủ nhưng phanh hết cúc áo, lộ cả da thịt ra trước mặt mọi người.
      Người ta nói: “Ăn cho mình, mặc cho người”, có lẽ nhiều phần đúng. Cô gái một mình trong hang sâu chắc không váy xòe váy ngắn, không mắt xanh môi đỏ, không tô đỏ chót móng chân móng tay. Anh thanh niên đi tát nước hay câu cá ngoài cánh đồng vắng chắc không chải đầu mượt bằng sáp thơm, áo sơ-mi là phẳng tắp… Trang phục không có pháp luật nào can thiệp, nhưng có những qui tắc ngầm phải tuân thủ, đó là văn hóa xã hội. Đi đám cưới không thể lôi thôi lếch thếch, mặt nhọ nhem, chân tay lấm bùn. Đi dự đám tang không được mặc áo quần lòe loẹt, nói cười oang oang.
      Người xưa đã dạy: “Y phục xứng kì đức”. Ăn mặc ra sao cũng phải phù hợp với hoàn cảnh riêng của mình và hoàn cảnh chung nơi công cộng hay toàn xã hội. Dù đẹp đến đâu, sang đến đâu mà không phù hợp thì cũng chỉ làm trò cười cho thiên hạ, làm mình tự xấu đi mà thôi. Xưa nay, cái đẹp bao giờ cũng đi với cái giản dị, nhất là phù hợp với môi trường. Người có văn hóa, biết ứng xử chính là người biết tự hoà mình vào cộng đồng như thế, không kể hình thức còn phải đi với nội dung, tức là con người phải có trình độ, có hiểu biết. Một nhà văn đã nói: “Nếu có cô gái khen tôi chỉ vì bộ quần áo đẹp mà không khen tôi có bộ óc thông minh thì tôi chẳng có gì đáng hãnh diện”. Chí lí thay!
     Thế mới biết, trang phục hợp văn hóa, hợp đạo đức, hợp môi trường mới là trang phục đẹp.
 

(Theo Băng Sơn, Giao tiếp đời thường

Câu hỏi:
a) Ở đoạn mở đầu, bài viết nêu ra một loạt dẫn chứng về cách ăn mặc để rút ra nhận xét về vấn đề gì? Hai luận điểm chính trong văn bản là gì? Tác giả đã dùng phép lập luận nào để rút ra hai luận điểm đó?
b) Sau khi đã nêu một số biểu hiện của “những quy tắc ngầm” về trang phục, bài viết đã dùng phép lập luận gì để “chốt” lại vấn đề? Phép lập luận này thường đặt ở vị trí nào trong bài văn?

a. Ở hai đoạn đầu, hàng loạt dẫn chứng về cách ăn mặc đẹp để rút ra nhận xét về vấn đề ăn mặc chỉnh tề.

Hai luận điểm chính:

  • Ăn mặc phù hợp với hoàn cảnh.
  • Ăn mặc phù hợp với đạo đức và hài hòa với môi trường sống.

Tác giả dùng phép phân tích để rút ra hai luận điểm.

b. Thao tác chốt lại vấn đề sau khi đã đưa lí lẽ, dẫn chứng, đó là phép tổng hợp. Tổng hợp thường đặt cuối đoạn văn.

PHẦN II - LUYỆN TẬP
PHẦN II - LUYỆN TẬP
Câu 1 Trang 10 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Tác giả đã phân tích như thế nào để sáng tỏ luận điểm: " Học vấn không chỉ là chuyện đọc sách, nhưng đọc sách vẫn là một con đường của học vấn"?

(Gợi ý: Chú ý thứ tự khi phân tích: Học vấn là của nhân loại => Học vấn của nhân loại do sách lưu truyền lại => Sách là kho tàng quáy báu => Nếu chúng ta... Nếu xóa bỏ... làm kẻ lạc hậu.)

  • Học vấn là thành quả của toàn nhân loại, do tích lũy dần. Sách là phương tiện lưu giữ thành quả đó.
  • Nếu không lưu lại thành quả trong quá khứ thì phải làm lại từ đầu, do đó, có tiến lên cũng là đi lùi lại.
Câu 2 Trang 10 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Tác giả đã phân tích lí do chọn sách như thế nào?

Phân tích lí do phải chọn sách đọc:

  • Do sách nhiều, chất lượng khác nhau nên phải chọn sách tốt mới có ích.
  • Do sức người có hạn, không chọn sách mà đọc thì lãng phí sức mình.
  • Sách có loại chuyên môn, có loại thường thức, chúng liên quan với nhau, nhà chuyên môn cũng cần đọc sách thường thức.
Câu 3 Trang 10 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Tác giả đã phân tích tầm quan trọng của cách đọc sách như thế nào?

Tầm quan trọng của cách đọc sách:

  • Không đọc thì không có điểm xuất phát cao.
  • Đọc sách là con đường ngắn nhất để tiếp cận tri thức.
  • Không chọn lọc sách thì đời người ngắn ngủi không đọc xuể, đọc không có hiệu quả.
  • Đọc ít mà kĩ quan trọng hơn đọc nhiều mà không ích lợi gì.
Câu 4 Trang 10 SGK Ngữ Văn 9 - Tập 2

Qua đó,em hiểu phân tích có vai trò như thế nào trong lập luận

Tác dụng của phép lập luận phân tích: Tác giả dùng thao tác phân tích nên chỉ ra được nhiều mặt (lợi hại, đúng sai,…), làm cho kết luận có sức thuyết phục cao.

{{lessonTitle}} Bình luận