Soạn văn 8
Trợ từ, thán từ

Soạn văn 8

Trợ từ, thán từ

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Phần I

TRỢ TỪ

1.

Trả lời câu 1 (trang 69 sgk Ngữ Văn 8 tập 1):

  • Câu 1 trung tính không biểu thị thái độ của người nói đối với sự việc.
  • Câu 2 và 3 có biểu thị thái độ của người nói đối với sự việc vì có thêm từ những, từ có. Từ “những” có thêm vào là nhiều, là vượt mức bình thường. Từ “có” thêm ý là ít là không đạt mức bình thường.

2.

Trả lời câu 2 (trang 69 sgk Ngữ Văn 8 tập 1):

Các từ “những” và “có” ở các ví dụ trên biểu thị thái độ đánh giá sự việc được nói đến trong câu.

Phần II

THÁN TỪ

1.

Trả lời câu 1 (trang 69 sgk Ngữ Văn 8 tập 1):

  • Từ "này" để gọi, thu hút sự chú ý của người đối diện.
  • Từ "A" bộc lộ cảm xúc tức giận khi nhận ra điều xấu đang ập đến.
  • Từ "vâng" thể hiện sự lễ phép của người bề dưới với người bề trên.

2.

Trả lời câu 2 (trang 69 sgk Ngữ Văn 8 tập 1):

a, Các từ ấy có thể làm thành một câu độc lập.

d, Các từ ấy có thể cùng những từ khác làm thành một câu và thường đứng đầu câu.

Phần III

LUYỆN TẬP

Câu 1 Trang 70 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Trong các câu dưới đây, từ nào (trong các từ in đậm) là trợ từ, từ nào không phải là trợ từ?

a. Chính thầy hiệu trưởng đã tặng tôi cuốn sách này.
b. Chị Dậu là nhân vật chính của tác phẩm "Tắt đèn".
c. Ngay tôi cũng không biết đến việc này.
d. Anh phải nói ngay điều này cho cô giáo biết.
e. Cha tôi là công nhân.
g. Cô ấy đẹp ơi là đẹp.
h. Tôi nhớ mãi những kỉ niệm thời niên thiếu.
i. Tôi nhắc anh những ba bốn lần mà anh vẫn quên.

  • Là trợ từ: chính (a), ngay (c), là (g), những (i).
  • Không phải trợ từ: chính (b), ngay (d), là (e), những (h).
Câu 2 Trang 70 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Giải thích nghĩa của các trợ từ in đậm trong những câu sau:
a. Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến... Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi lấy một lời và gửi cho tôi lấy một dồng quà.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

b. Hai đứa mê nhau lắm. Bố mẹ đứa con gái biết vậy, nên cũng bằng lòng gả. Nhưng họ thách quá nặng: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu... cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc

(Nam Cao, Lão Hạc)

c. Tính ra cậu Vàng cậu ấy ăn khoẻ hơn cả tôi, ông giáo ạ !

(Nam Cao, Lão Hạc)

d. Rồi cứ mỗi năm rằm thắng tám

Tựa nhau trông xuống thế gian cười.

(Tản Đà, Muốn làm thằng Cuội)

a, Trợ từ "lấy" có tác dụng nhấn mạnh mức tối thiểu, tới việc đã rất lâu không nhận được bất cứ một lá thư, lời hỏi thăm, sự quan tâm của mẹ.

b, Trợ từ "nguyên" nhấn mạnh duy chỉ một thứ. Trợ từ "đến" nhấn mạnh mức độ cao, làm ít nhiều ngạc nhiên.

c, Trợ từ "cả" biểu thị nhấn mạnh về mức độ cao, ý bao hàm.

d, Trợ từ "cứ" biểu thị nhấn mạnh thêm về sắc thái khẳng định, không kể khách quan như thế nào.

Câu 3 Trang 71 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Chỉ ra thán từ trong các câu dưới đây (trích từ tác phẩm Lão Hạc của Nam Cao):

a. Đột nhiên lão hảo tôi:
- Này ! Thằng cháu nhà tôi, đến một năm nay, chẳng có giấy má gì đấy, ông giáo ạ.

- À, Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão.
b. - Con chó là của cháu nó mua dấy chứ!... Nó mua về nuôi, định để đến lúcc cưới vợ thì giết thịt... Ấy ! Sự đời lại cứ thường như vậy đấy. Người ta định rồi chẳng bao giờ người ta làm được.

c. - Vâng ! Ông giáo dạy phải! Đôi với chúng mình thì thế là sung sướng.
d. Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, hần tiện, xấu xa, hỉ ổi... toàn những cớ dể cho ta tàn nhẫn [...]
e. Hỡi ơi lão Hạc! Thì ra đến lúc cùng lão cũng cố thể làm liều như ai hết...

a) này, à

b) ấy

c) chao ôi

d) hỡi ơi

Câu 4 Trang 72 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Các thán từ in đậm trong những câu sau đây bộc lộ những cảm xúc gì ?
a. Chuột Cống chùi hộ râu và gọi đám bộ hạ: "Kìa chúng hay đâu, xem thằng Nồi Đồng hôm nay có gì chén được không ?

”Lũ chuột hò lên chạn, leo lên bác Nồi Đồng. Năm sáu thằng xúm lại húc mồm vào, cố mãi mới lật được cái vung nồi ra. Ha ha! Cơm nguội ! Lại có một bát cá kho! Cá rô kho khế: vừa dừ vừa thơm. Chít chít, anh em ơi, lại đánh chén đi thôi!" Bác Nồi Đồng run như cầy sấy : “Bùng boong. Ái ái ! Lạy các cậu, các ông, ăn thì ăn, nhưng đừng đánh đổ tôi xuống đất. Cái chạn cao thế này, tôi ngã xuống không vỡ cũng bẹp, chết mất !”.

(Nguyễn Đình Thi, Cái tết của Mèo Con)

b) Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu ?

(Thế Lữ, Nhớ rừng)

a.

  • Ha ha: bộc lộ sự sảng khoái, sunng sướng trước những phát hiện thú vị.
  • Ái ái: tiếng thốt lên khi bị đau đột ngột (sự sợ hãi).

b.

Than ôi: biểu thị sự đau buồn, tiếc nuối.

Câu 5 Trang 72 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Đặt năm câu với năm thán từ khác nhau.

  • Vâng! Ngày mai em sẽ bắt đầu ngày làm việc đầu tiên.
  • Chao ôi, bông hoa mới đẹp làm sao!
  • A, mẹ đã về!
  • Dạ, con sẽ cố gắng làm bài thật tốt!
  • Ô hay, không biết thì phải hỏi lại mẹ chứ!
Câu 6 Trang 72 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 1

Hãy giải thích ý nghĩa của câu tục ngữ Gọi dạ bảo vâng.

  • Gọi dạ bảo vâng chỉ người biết lễ phép, có thái độ cung kính đối với người bề trên.
  • Câu tục ngữ này khuyên chúng ta phải khiêm nhường, lễ phép, lễ độ.

{{lessonTitle}} Bình luận