Soạn văn 8
Khi con tu hú - Tố Hữu

Soạn văn 8

Khi con tu hú - Tố Hữu

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính

Bố cục:

  • Phần 1 (6 câu đầu): bức tranh mùa hè.
  • Phần 2 (4 câu cuối): tâm trạng người tù, người chiến sĩ cách mạng.

Nội dung chính: Thể hiện sâu sắc lòng yêu cuộc sống và niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 20 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 2

Nên hiểu nhan đề bài thơ như thế nào? Hãy viết một câu văn có bốn chữ đầu là "Khi con tu hú" để tóm tắt nội dung của bài thơ. Vì sao tiếng tu hú kêu lại tác động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ như vậy?

  • Nhan đề bài thơ:
    • Là một vế phụ chỉ thời gian trong một câu → gây sự chú ý.
    • Tiếng chim tu hú: tín hiệu của sự sống, mùa hè.
  • Viết một câu văn: Khi con tu hú gọi bầy cũng là khi đất trời chuyển sang hè, người tù cách mạng lắng nghe mùa hè đang rạo rực càng thêm cháy bỏng niềm yêu sống, khao khát tự do.
  • Tiếng tu hú kêu tác động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ vì nó gợi nhắc về mùa hè rạo rực, tưng bừng đối lập với cảnh tù chật chội.
Câu 2 Trang 20 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 2

Nhận xét cảnh mùa hè được miêu tả trong sáu câu đầu. Những chi tiết nào khiến em có nhận xét đó?

  • 6 câu thơ lục bát mở đầu bài thơ là một mùa hè tươi đẹp, dào dạt sức sống, khung cảnh đất trời cao lộng
  • Căn cứ vào những hình ảnh tiêu biểu, chọn lọc: tiếng ve ran, lúa chín vàng, bầu trời cao,…
Câu 3 Trang 20 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 2

Phân tích tâm trạng người tù - chiến sĩ được thể hiện ở 4 câu cuối. Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có tiếng tu hú kêu, nhưng tâm trạng của người tù khi nghe tiếng tu hú thể hiện ở đoạn thơ đầu và ở đoạn thơ cuối rất khác nhau, vì sao?

  • Tâm trạng người chiến sĩ:
    • Cách ngắt nhịp bất thường: 6/2; 3/3
    • Các động từ mạnh: dậy, đạp tan, ngột, chết uất → nhấn mạnh tâm trạng bức bối, ngột ngạt của người chiến sĩ.
    • Các từ cảm thán: ôi, thôi, làm sao → sự tiếc nuối, muốn vượt thoát khỏi thực tại.
  • Tâm trạng người chiến sĩ có sự khác nhau khi nghe tiếng tu hú kêu:
    • 6 câu đầu: Tiếng tu hú ở đầu bài thơ gợi ra trong cảm nhận người tù - người chiến sĩ cảnh tượng mùa hè, cả cuộc sống tự do háo hức, rộn rã;
    • 4 câu cuối: khi cảm giác ngột ngạt, u uất lên đến cao độ thì tiếng chim lại khiến cho tâm trạng chiến sĩ thêm đau khổ, bức bối vì cảnh giam hãm, mất tự do.
Câu 4 Trang 20 SGK Ngữ Văn 8 - Tập 2

Theo em, cái hay của bài thơ được thể hiện nổi bật ở những điểm nào?

Thể hiện ở nội dung và nghệ thuật:

  • Khi con tu hú thể hiện một tình yêu cuộc sống tha thiết, niềm khát khao tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng khi bị giam cầm trong nhà tù thực dân.
  • Bài thơ có nhiều hình ảnh gần gũi, giản dị mà giàu sức gợi cảm; sử dụng thể thơ lục bát, lời thơ tự nhiên, truyền cảm.

 

{{lessonTitle}} Bình luận