Soạn văn 11
Thao tác lập luận bác bỏ

Soạn văn 11

Thao tác lập luận bác bỏ

PHẦN II - CÁCH BÁC BỎ
PHẦN II - CÁCH BÁC BỎ
Câu 1 Trang 26 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 2

Đọc đoạn trích và trả lời các câu hỏi sau:

  • Đoạn trích a:
    • Đinh Gia Trinh bác bỏ cách lập luận thiếu khoa học, mang tính suy diễn chủ quan của Nguyễn Bách Khoa.
    • Cách bác bỏ: đưa ra các lí lẽ và dẫn chứng để chứng minh lập luận của Đinh Gia Trinh chỉ là sự suy diễn vô căn cứ.
  • Đoạn trích b:
    • Nguyễn An Ninh bác bỏ luận cứ sai lầm của nhiều người An Nam là “tiếng nước mình nghèo nàn”.
    • Cách bác bỏ: đưa ra thái độ bác bỏ rõ ràng, lấy dẫn chứng chứng minh tiếng Việt không nghèo nàn và truy tìm nguyên nhân của luận cứ sai lệch.
  • Đoạn trích c:
    • Nguyễn Khắc Viện bác bỏ luận điểm “Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi” của nhiều người hút thuốc lá.
    • Cách bác bỏ: đưa ra lí lẽ và phân tích các dẫn chứng cụ thể về tác hại của thuốc lá với những người xung quanh.
Hướng dẫn luyện tập
Hướng dẫn luyện tập
Câu 1 Trang 26 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 2
  • Chỉ ra ý kiến, quan điểm mà Nguyễn Dữ và Nguyễn Đình Thi đã bác bỏ ở hai đoạn trích trên.
  • Cách bác bỏ và giọng văn của hai tác giả có những nét gì khác nhau?
  • Anh (chị) rút ra được những bài học gì về cách bác bỏ?
  • Ý kiến, quan điểm mà Nguyễn Dữ và Nguyễn Đình Thi đã bác bỏ ở hai đoạn trích trên:
    • Nguyễn Dữ bác bỏ một ý nghĩ sai lệch: Đổi cứng ra mềm
    • Nguyễn Đình Thi bác bỏ một quan điểm sai lầm: Thơ chỉ là những lời đẹp
  • Cách bác bỏ và giọng văn của hai tác giả:
    • Nguyễn Dữ dùng lí lẽ và dẫn chứng để trực tiếp bác bỏ với giọng văn dứt khoát, chắc nịch
      • Nêu ý kiến sai lầm:"Cứng quá thì gãy".
      • Dùng lí lẽ để bác bỏ "Kẻ sĩ chỉ lo không cứng cỏi được ... chịu đổi cứng ra mền".
      • Dùng dẫn chứng để bác bỏ: "Ngô Tử Văn ... thật là xứng đáng"
    • Nguyễn Đình Thi dùng dẫn chứng để bác bỏ luận điểm với giọng văn nhẹ nhàng, tế nhị
      • Bác bỏ bằng cách đưa ra những bằng chứng thực tế: có những bài thơ lời không đẹp như thơ Hồ Xuân Hương, một số câu thơ của Nguyễn Du; có những bài thơ đề tài không đẹp như đề tài trong Bô-đơ-le, đề tài trong thơ kháng chiến.
  • Bài học rút ra: khi bác bỏ cần lựa chọn mức độ bác bỏ và giọng văn phù hợp.
Câu 2 Trang 26 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 2

Trong lớp có bạn cho rằng: Không kết bạn với những người học yếu. Anh (chị) hãy bác bỏ quan niệm đó.

Bác bỏ quan niệm: “Không kết bạn với người học yếu”.

Đưa các các lí lẽ và tìm các dẫn chứng tiêu biểu để bác bỏ quan niệm trên:

  • Học tập chỉ là một khía cạnh để đánh giá con người, bạn yếu trong học tập nhưng có những thế mạnh khác để ta học hỏi.
  • Người học yếu nhưng có nhân cách, biết sẻ chia, trung thực còn tốt hơn người học giỏi nhưng không có nhân cách.
  • Suy nghĩ “Không kết bạn với người học yếu” sẽ khiến ta ích kỉ, hẹp hòi. Thay vì xa lánh, ta nên giúp bạn những gì có thể.
  • Không ai hoàn hảo và ta cũng vậy, cần biết chấp nhận và giúp đỡ những mặt yếu của nhau mới có tình bạn sâu sắc, bền chặt.

{{lessonTitle}} Bình luận