Soạn văn 11
Bài ca ngắn đi trên bãi cát - Cao Bá Quát

Soạn văn 11

Bài ca ngắn đi trên bãi cát - Cao Bá Quát

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 42 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 1

Phân tích ý nghĩa tượng trưng của các yếu tố tả thực hình ảnh người đi trên cát.

Ý nghĩa tượng trưng của các yếu tố tả thực hình ảnh người đi trên bãi cát:

  • Bãi cát dài, cùng đồ (đường cùng):
    • Nghĩa đen chỉ những con đường miền Trung đầy cát trắng.
    • Nghĩa bóng chỉ con đường thi cử mờ mịt và đường đời nhiều thử thách, gian nan.
  • Sông, núi, biển: chỉ khó khăn trùng điệp trước mắt; gợi không gian bị phong tỏa, bế tắc.
  • Khách:
    • Người bộ hành đi trên cát.
    • Là con người cô độc đi tìm chân lí giữa cuộc đời mờ mịt, người trí thức đi tìm lẽ sống giữa bối cảnh triều Nguyễn trì trệ, bảo thủ.
Câu 2 Trang 42 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 1

Học giải thích nội dung và chỉ ra sự liên kết ý nghĩa của sáu câu thơ: Không học được ông tiên phép ngủ - Trèo non, lội suối, giận khôn vơi! – Xưa nay, phường danh lợi – Tất tả trên đường đời – Đầu gió hơi men thơm quán rượu - Người say vô số, tỉnh bao người?

Nội dung và sự liên kết ý trong 6 câu:

  • Hai câu Không học được tiên ông phép ngủ / Trèo non, lội suối, giận khôn vơi: mượn điển tích xưa để thể hiện nỗi chán nản vì phải hành hạ mình theo đuổi thi cử, công danh.
  • Bốn câu Xưa nay phường danh lợi /…/ Người say vô số tỉnh bao người: nói về sự cám dỗ của bả công danh đối với người đời, danh lợi cũng là thứ rượu làm say lòng người.

→ Sự liên kết ý: không say danh lợi nhưng phải cùng tất tả nhọc nhằn với những kẻ say danh lợi, tác giả cho thấy cần phải thoát ra khỏi cơn say vô nghĩa đó. Đó cũng là cái nhìn chán ghét và phê phán đối với lối học khoa cử, con đường công danh theo lối cũ.

Câu 3 Trang 42 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 1

Tâm trạng của lữ khách khi đi trên bãi cát là gì? Hãy cho biết tầm tư tưởng của Cao Bá Quát thể hiện qua tâm trạng đó.

Tâm trạng của lữ khách khi đi trên bãi cát:

  • Cô độc, chán nản, mệt mỏi: đi một bước như lùi một bước, nước mắt rơi.
  • U uất, chua chát, tự trách mình không bỏ mặc mọi thứ được như tiên ông: Không học được tiên ông phép ngủ / Trèo non, lội suối giận khôn vơi.
  • Khát khao thoát khỏi con đường danh lợi tầm thường: Xưa nay phường danh lợi /…/ Người say vô số, tỉnh bao người.
  • Trăn trở, bế tắc trước con đường thi cử mịt mờ: Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt /…/ Phía Nam, núi Nam sóng dào dạt.
  • Bi phẫn, tuyệt vọng: Anh đứng làm chi trên bãi cát?
Câu 4 Trang 42 SGK Ngữ Văn 11 - Tập 1

Phân tích ý nghĩa của nhịp điệu bài thơ đối với việc diễn tả cảm xúc và suy tư của nhân vật trữ tình

Bài ca ngắn đi trên bãi cát thuộc loại cổ thể có sự tự do về vần, nhịp điệu, kết cấu:

  • Nhịp điệu được tạo từ sự thay đổi độ dài ngắn của câu và cách ngắt nhịp.
  • Ngắt nhịp linh hoạt 2/3; 3/5 có khi 4/3.
  • Nhịp điệu diễn tả sự gập ghềnh, trắc trở.

{{lessonTitle}} Bình luận