Soạn văn 10
Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

Soạn văn 10

Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính
  • Phần 1 (6 câu thơ đầu): Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống
  • Phần 2 (2 câu thơ còn lại): Vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ

Nội dung

  • Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên
  • Thể hiện tình yêu thiên nhiên và cuộc sống, tấm lòng yêu nước thương dân tha thiết.
Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Trang 118 SGK Ngữ Văn 10 - Tập 1

Trong bài thơ có nhiều động từ diễn tả trạng thái của cảnh ngày hè. Đó là những động từ nào, trạng thái của cảnh được diễn tả ra sao?

Những động từ diễn tả trạng thái của cảnh ngày hè: đùn đùn, giương, phun

→ Diễn tả sức sống mãnh liệt của cảnh vật (cây hòe, cây lựu), sức sống mạnh mẽ thôi thúc từ bên trong, ứa căng, tràn đầy, không kìm lại được, phải phun trào ra bên ngoài.

Câu 2 Trang 118 SGK Ngữ Văn 10 - Tập 1

Cảnh ở đây có sự hài hòa giữa âm thanh và màu sắc, cảnh vật và con người. Hãy phân tích và làm sáng tỏ

Sự hài hòa giữa âm thanh và màu sắc, cảnh vật và con người trong bài thơ:

  • Màu lục của lá hòe làm nổi bật màu đỏ của hoa thạch lựu.
  • Ánh mặt trời buổi hoàng hôn như dát vàng lên những tán hòe xanh tràn đầy sức sống.
  • Tiếng ve râm ran hòa cùng tiếng chợ cá lao xao làm nên bản nhạc sống động của cuộc sống thanh bình của nhân dân.
  • Cảnh vật dù được miêu tả vào lúc cuối ngày nhưng sự sống không ngơi nghỉ, âm thanh, màu sắc, cảnh vật, con người vẫn hài hòa trong bức tranh tổng thể và tiếp diễn nhịp sống khỏe khoắn, vui vẻ, thanh bình.

→ Bức tranh ngày hè sống động, tươi tắn, đẹp đẽ, căng đầy sức sống và hơi thở đời thường.

Câu 3 Trang 118 SGK Ngữ Văn 10 - Tập 1

Nhà thơ đã cảm nhận cảnh vật bằng những giác quan nào? Qua sự cảm nhận ấy, anh (chị) thấy Nguyễn Trãi là người có tấm lòng như thế nào đối với thiên nhiên?

Nhà thơ đã cảm nhận cảnh vật bằng nhiều giác quan như thị giác (màu xanh của cây hòe, màu đỏ của hoa lựu, màu hồng của hoa sen, màu vàng của ánh nắng), thính giác (tiếng chợ cá lao xao), khứu giác (hương sen) và sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú.

→ Qua sự cảm nhận này, Nguyễn Trãi bộc lộ tình yêu thiên nhiên say đắm, tâm hồn tinh tế, nhạy cảm và sự giao hòa mãnh liệt cùng tạo vật.

Câu 4 Trang 118 SGK Ngữ Văn 10 - Tập 1

Hai câu thơ cuối cho ta hiểu tấm lòng của Nguyễn Trãi đối với người dân như thế nào? Âm điệu câu thơ lục ngôn( sáu chữ) kết thúc bài thơ khác âm điệu những câu thất ngôn ( bảy chữ) như thế nào? Sự thay đổi âm điệu như vậy có tác dụng gì trong việc thể hiện tình cảm của tác giả?

  • Hai câu thơ cuối bộc lộ tấm lòng yêu nước thương dân sâu nặng, tha thiết của Nguyễn Trãi. Nhà thơ ao ước có cây đàn của vua Thuấn để gảy khúc Nam phong ca ngợi cảnh thanh bình của nhân dân.
  • Câu cuối là câu lục ngôn với âm điệu khác hẳn những câu thất ngôn bên trên, âm điệu ngắn gọn, chắc nịch, dồn tụ cảm xúc của cả bài, nhấn mạnh lí tưởng mong cho nhân ở tất cả mọi nơi trên đất nước được ấm no, hạnh phúc của tác giả.
Câu 5 Trang 119 SGK Ngữ Văn 10 - Tập 1

Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là gì?

  • Lòng yêu thiên nhiên.
  • Lòng yêu đời, yêu cuộc sống.
  • Khát vọng về cuộc sống thái bình hạnh phúc cho nhân dân.

Từ việc lí giải cách lựa chọn của mình, anh chị hãy làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn Nguyễn Trãi qua bài thơ.

  • Cảm hứng chủ đạo của bài thơ là khát vọng về cuộc sống thái bình, hạnh phúc cho nhân dân.
  • Cảm hứng ấy xuyên suốt bài thơ, thấm đượm trong tình yêu thiên nhiên, thấm đượm trong lòng yêu cuộc sống ở những câu thơ trên và dồn tụ lại thành kết thúc của bài thơ với sự bộc lộ trực tiếp ở hai câu cuối.

{{lessonTitle}} Bình luận