Soạn văn 12
Sóng - Xuân Quỳnh

Soạn văn 12

Sóng - Xuân Quỳnh

Bố cục & Nội dung chính
Bố cục & Nội dung chính

Bố cục:

  • Phần 1 (khổ 1+2) : Sóng - Khát vọng tình yêu của người con gái
  • Phần 2 (khổ 3+4) : Ngọn nguồn của sóng - Truy tìm sự bí ẩn của tình yêu
  • Phần 3 (khổ 5+6+7) : Sóng - Nỗi nhớ thủy chung trong tình yêu
  • Phần 4 (Khổ 8+9) : Những suy tư về cuộc đời và khát vọng trong tình yêu.

Nội dung chính:

Qua hình tượng sóng, trên cơ sở khám phá sự tương đồng, hòa hợp giữa sóng và em, bài thơ diễn tả tình yêu của người phụ nữ thiết tha, nồng nàn, chung thủy, muốn vượt lên thử thách của thời gian và sự hữu hạn của đời người. Từ đó thấy được tình yêu là một tình cảm cao đẹp, một hạnh phúc lớn lao của con người.

Hướng dẫn trả lời
Hướng dẫn trả lời
Câu 1 Trang 156 SGK Ngữ Văn 12 - Tập 1

Anh/ chị có nhận xét gì về âm điệu, nhịp điệu của bài thơ? Âm điệu, nhịp điệu đó được tạo nên bởi những yếu tố nào?

Âm điệu, nhịp điệu của bài thơ là âm điệu, nhịp điệu của những con sóng trên biển và cũng là những con sóng lòng tràn đầy xúc cảm của người phụ nữ đang yêu.

Âm điệu, nhịp điệu trên được tạo bởi các yếu tố sau:

  • Thể thơ năm chữ ngắn gọn cùng cách ngắt nhịp linh hoạt, phóng túng.
  • Phương thức tổ chức ngôn từ và hình ảnh, sử dụng những đối sánh liên tiếp phân thành hai cực (dữ dội – dịu êm, ồn ào – lặng lẽ, sông – biển, ngày xưa – ngày sau, lòng sâu – mặt nước, ngày – đêm, xuôi – ngược, phương Bắc – phương Nam, dài – rộng) tạo nhịp sóng xô ra – vào của con sóng biển, sóng lòng.
Câu 2 Trang 156 SGK Ngữ Văn 12 - Tập 1

Hình tượng bao trùm, xuyên suốt bài thơ là hình tượng sóng. Mạch liên kết các khổ thơ là những khám phá liên tục về sóng. Hãy phân tích hình tượng này.

Phân tích hình tượng Sóng:

  • Sóng chứa đựng nhiều trạng thái đối lập: dữ dội>< dịu êm, ồn ào >< lặng lẽ, sóng tìm ra tận bể để tự lí giải → diễn tả thuộc tính phức tạp, mâu thuẫn và khát khao khám phá trong tình yêu (khổ 1).
  • Cũng như sóng, khát vọng tình yêu của tuổi trẻ là muôn đời: Ngày xưa - ngày sau, vẫn thế, bồi hồi (khổ 2).
  • Sóng song hành và làm nổi bật những băn khoăn của em: Từ nơi nào sóng lên?, Gió bắt đầu từ đâu?, Khi nào ta yêu nhau → thuộc tính bí ẩn, kì diệu của tình yêu (khổ 3,4).
  • Sóng nhớ bờ: nỗi nhớ cồn cào bao trùm không gian (dưới lòng sâu, trên mặt nước) và thời gian (ngày đêm) giống như em nhớ anh cả ý thức và vô thức (cả trong mơ còn thức) → nỗi nhớ là thuộc tính đặc trưng của tình yêu (khổ 5).
  • Sóng luôn tới bờ dù muôn vời cách trở → niềm tin vào sức mạnh vượt mọi trở ngại của tình yêu đích thực (khổ 7).
  • Khát vọng hòa cái tôi vào cái ta, hòa cá nhân vào cuộc đời chung để bất tử hóa tình yêu gửi gắm trong hình tượng con sóng Làm sao được tan ra/Thành trăm con sóng nhỏ → khát khao tình yêu sẽ ý nghĩa và còn lại mãi với đời (khổ 9).

→ Sóng giúp diễn tả chân thực tình yêu nồng nàn, mãnh liệt, đầy bản lĩnh của người phụ nữ.

Câu 3 Trang 156 SGK Ngữ Văn 12 - Tập 1

Giữa sóng và em trong bài thơ có mối liên hệ như thế nào? Anh/chị có nhận xét gì về nghệ thuật kết cấu bài thơ? Người phụ nữ đang yêu thấy sự tương đồng giữa các trạng thái của tâm hồn mình với những con sóng. Hãy tự chỉ ra sự tương đồng đó.

Mối liên hệ giữa sóng và em trong bài thơ:

  • Hai hình tượng sóng và em có mối quan hệ gắn bó, mật thiết, cùng song hành xuyên suốt bài thơ. Thực chất, đó sóng là sự phân thân của em, giúp em diễn tả tình yêu một cách kín đáo, ý nhị, tinh tế. Hai hình tượng này ẩn hiện trong nhau và làm nổi bật lẫn nhau.

Nghệ thuật kết cấu bài thơ:

  • Bài thơ có kết cấu độc đáo với sự trùng điệp các lớp lang thuộc tính của tình yêu, mỗi khổ thơ lại mở ra một thuộc tính của tình yêu. Kết cấu này mang tính khám phá đầy hấp dẫn.

Sự tương đồng giữa người phụ nữ đang yêu với những con sóng:

  • Người phụ nữ đang yêu tìm thấy sự tương đồng giữa các trạng thái của tâm hồn mình với con sóng, đó là: sự mâu thuẫn, phức tạp; những khát khao mãnh liệt; nỗi nhớ tha thiết cồn cào; sự trường tồn vĩnh cửu.
Câu 4 Trang 157 SGK Ngữ Văn 12 - Tập 1

Bài thơ là lời tự bạch của một tâm hồn phụ nữ đang yêu. Theo cảm nhận của anh/chị, tâm hồn người phụ nữ đó có đặc điểm gì?

Bài thơ là lời tự bạch của người phụ nữ đang yêu. Đó là một tâm hồn chân thành, đằm thắm, luôn da diết khát vọng tình yêu, khát vọng hạnh phúc. Tình yêu của người phụ nữ ấy qua bài Sóng thật thiết tha, chung thủy, mạnh mẽ, mong muốn vượt lên trên thử thách của thời gian, khó khăn trong cuộc đời và sự hữu hạn của kiếp người.

{{lessonTitle}} Bình luận